Zespół jelita drażliwego (IBS) – objawy, przyczyny i leczenie

Przewlekły ból brzucha, nieregularne wypróżnienia oraz śluz w stolcu to poważne sygnały, za pomocą których Twój organizm wysyła informację, że dzieje się z nim coś niedobrego. Powyższe symptomy mogą być związane z zespołem jelita drażliwego – w tym artykule omówię, czym on dokładnie jest, jakie są jego objawy, dostępna dieta i metody leczenia.

IBS, czyli przewlekłe schorzenie jelit

Przewlekły stan podrażnienia jelita cienkiego i grubego, czyli IBS (z jęz. angielskiego: Irritable Bowel Syndrome), zespół jelita nadwrażliwego – nerwica jelitowa, nie jest chorobą śmiertelną, jak rak jelita czy ostre zakażenia bakteryjne, jednak nieleczony, może przyczynić się do znacznego obniżenia komfortu każdej sfery ludzkiego życia, a nawet przyczynić się do trwałego upośledzenia niektórych funkcji delikatnego organu, jakim są jelita.

Jak każda inna dolegliwość układu pokarmowego, zespół jelita drażliwego powoduje ból i dyskomfort, które możesz zminimalizować, stosując codziennie odpowiednią dietę oraz przestrzegając zaleceń gastroenterologa. IBS ma podobne objawy do wielu innych chorób, takich jak: choroba Leśniowskiego-Crohna, celiakia czy wrzodziejące zapalenie jelit, dlatego przed podjęciem jakichkolwiek działań obowiązkowo udaj się do lekarza, który na podstawie kompletu badań postawi właściwą diagnozę.

Przyczyny zespołu jelita drażliwego

Współczesna medycyna nie podaje jednoznacznej odpowiedzi na pytanie o przyczyny IBS. Nawracający ból, towarzyszący trawieniu pokarmów i wypróżnianiu, może być wynikiem uwarunkowań genetycznych albo wad rozwojowych. Do osłabienia układu pokarmowego dochodzi też wskutek stosowania różnych leków, oddziaływania stresu albo współistniejących zaburzeń hormonalnych oraz psychicznych.

Kolejną przyczyną powstawania zespołu jelita nadwrażliwego jest uszkodzenie błony śluzowej lub osłabienie jej struktury w wyniku nieprawidłowej diety. Gdy Twój organizm jest nieustannie bombardowany przetworzoną, ciężkostrawną żywnością, pokarmami kwaśnymi oraz ostrymi, z czasem może dochodzić do zaburzeń metabolizmu, jak, na przykład – IBS.

Jakie są objawy zespołu jelita drażliwego?

Po czym poznać, że cierpisz na IBS? Spośród wielu różnych objawów zespołu jelita drażliwego istnieje kilka charakterystycznych, takich jak:

  • częste bóle i skurcze w obrębie brzucha, wzdęcia lub uczucie ucisku,
  • nieregularne, bolesne wypróżnienia, uporczywe gazy,
  • zmienna konsystencja stolców i niekontrolowane parcie,
  • nawracające co kilka dni bolesne biegunki,
  • osłabienie, senność.

Inne, rzadziej występujące oznaki IBS to: ból w trakcie stosunku i uczucie przepełnienia żołądka. Podstawą do podejrzenia zespołu jelita drażliwego jest okres trwania wyżej wymieniowych dolegliwości. Jeśli zdarzają się one regularnie w ciągu kwartału, może to świadczyć o tym, że cierpisz na IBS. Epizodyczne problemy z wypróżnieniem oraz ból w okolicy jelita cienkiego lub grubego mogą zaś świadczyć o stanach zapalnych oraz infekcjach bakteryjnych, co również każdorazowo konsultuj ze swoim lekarzem, by nie doprowadzić do odwodnienia, osłabienia i anemii.

Leczenie zespołu jelita nadwrażliwego

Zastanawiasz się, jak leczyć zespół jelita drażliwego i czy jest możliwe pozbycie się przykrych dolegliwości raz na zawsze? Po konsultacji z gastroenterologiem uzyskasz niezbędną wiedzę na temat leczenia IBS oraz otrzymasz cenne wskazówki, co musisz zmienić w swoich nawykach żywieniowych, by ograniczyć ból, wzdęcia, zaparcia i biegunki.

Mimo rozwoju współczesnej medycyny nie istnieje żaden lek ani terapia, umożliwiające pozbycie się na stałe dolegliwości i wyleczenie zespołu jelita nadwrażliwego. Jedyne, dostępne obecnie rozwiązania i metody walki z IBS to: wdrożenie właściwej profilaktyki oraz indywidualna farmakoterapia.

Jakie leki pomogą w zwalczaniu bólu, wynikającego z IBS?

Na polskim rynku istnieje wiele różnych leków, tabletek, roztworów i preparatów, wytwarzanych z myślą o osobach cierpiących na zespół jelita drażliwego. Są to produkty o działaniu przeciwbólowym, uspokajającym, rozkurczowym oraz przeczyszczającym, których stosowanie oraz dawkowanie określa lekarz na podstawie wywiadu z pacjentem oraz szczegółowych wyników badań.

Jakie leki są skuteczne na zespół jelita drażliwego? W przypadku przewlekłych biegunek lekarz zaleci Ci stosowanie preparatów przeciwbiegunkowych, jak na przykład: loperamid, a jeśli zmagasz się z bólem brzucha, otrzymasz leki rozkurczowe z zawartością chlorowodorku. Jeśli Twoim problemem są nieregularne, bolesne wypróżnienia, gastroenterolog przepisze Ci delikatne środki przeczyszczające, sole magnezowe i probiotyki. U podłoża IBS może też być choroba psychiczna lub zaburzenia depresyjne – wówczas specjalista dobierze leki na podstawie wyników dalszych badań oraz konsultacji z psychologiem bądź psychoterapeutą.

Naturalne kuracje ziołowe a IBS

Nie jesteś zwolennikiem chemicznych, sztucznych preparatów i szukasz alternatywnych metod walki z bólem, towarzyszącym zespołowi jelita nadwrażliwego? Sięgnij po ogólnodostępne, polskie zioła i rośliny, które w postaci naparu łatwo przenikają do organizmu i doskonale stymulują pracę jelit oraz układu odpornościowego.

Czym zatem i jak leczyć zespół jelita drażliwego? Jednymi z najbardziej znanych i powszechnych ziół, przyczyniających się do detoksykacji, wyciszenia układu nerwowego oraz wzmocnienia żołądka i jelit, są: koszyczek rumianku, liść mięty pieprzowej, melisa i dziurawiec. Zioła stosuj wyłącznie w porozumieniu z Twoim lekarzem, który wskaże Ci dozwolone ilości oraz częstotliwość picia naturalnych naparów.

Sposób odżywiania a IBS

Nie opracowano dotychczas jednej, ścisłej diety dla osób z IBS, ponieważ u każdego pacjenta dolegliwości rozwijają się inaczej i wynikają z wielu różnych powodów. Warto w tym miejscu ponownie zaznaczyć, że nie zawsze są one uwarunkowane niewłaściwym stylem odżywiania. Niemniej, jakość, częstotliwość i ilość spożywanych pokarmów ma niebagatelny wpływ na wydajność i tempo procesów metabolicznych.

Jak już wiesz, nie ma prostej metody, by skutecznie zwalczyć nawracający ból oraz przykre dolegliwości, towarzyszące zespołowi jelita nadwrażliwego. Nieodzownym elementem terapii IBS, poza wspomnianą wyżej farmakoterapią i kuracjami ziołowymi, jest radykalna zmiana nawyków żywieniowych i eliminacja szkodliwych pokarmów. Co to w praktyce oznacza?

Pokarmy niedozwolone w zespole jelita drażliwego

Istnieje kilka rodzajów produktów, których lepiej unikać, ponieważ nadmiernie obciążają układ trawienny. Chodzi o: smażone, tłuste potrawy, kawę, alkohol, słodkie napoje gazowane, wzdymające rośliny strączkowe – groch, fasolę, a także cebulę, pora, brokuły, buraki, owoce – wiśnie, śliwki, jabłka, gruszki, brzoskwinie (w tym: owoce w zalewie i suszone) oraz miód.

Chcesz uchronić swój organizm przed nawrotem bólu i dolegliwościami gastrycznymi? Zapomnij o słodkich i smażonych przekąskach, pikantnych, tłustych fast foodach oraz wszelkich produktach, zawierających sorbitol, glukozę i syrop glukozowo-fruktozowy. Unikaj też mleka krowiego, słodkich kremów oraz lodów.

Dieta FODMAP dla osób cierpiących na IBS

Zalecenia dietetyczne dla osób chorych na zespół jelita nadwrażliwego określane są mianem diety FODMAP (z jęz. angielskiego: fermentable oligosaccharides, disaccharides, monosaccharides and polyols, ulegające fermentacji oligosacharydy, disacharydy, monosacharydy i poliole). Głównym założeniem diety FODMAP, trwającej 6 tygodni, jest redukcja fermentujących cukrów oraz jego substytutów – polioli.

Jakie są dozwolone produkty w diecie FODMAP? Możesz sięgać po warzywa: cukinię, marchew, ogórki, seler oraz dynię, a także owoce: cytrusy, grejpfrut, banany i jagody. Wybieraj też mleko bez laktozy, ryż, kaszę jaglaną, jajka, bezglutenowe pieczywo, chude mięso drobiowe i ryby – gotuj je na parze, w ziołach, bez nadmiaru soli i ostrych przypraw. Do codziennego jadłospisu włącz również gorzką czekoladę, pestki dyni i orzechy włoskie. Stopniowo urozmaicaj swoją dietę, by dowiedzieć się więcej o składnikach pokarmowych, które Ci szkodzą.