Dieta bez pszenicy

Pszenica jest jednym z najstarszych, znanych ludzkości gatunków zbóż, wywodzącym się z Bliskiego Wschodu. Początkowo była ona rośliną dziko rosnącą, a następnie zaadaptowaną na potrzeby pierwszych, powstających na świecie społeczności. Obecnie wiele osób rezygnuje ze spożywania przetworzonych produktów pszenicznych, które mogą negatywnie oddziaływać na organizm, prowadząc do cukrzycy, otyłości, alergii oraz podwyższonego poziomu cholesterolu we krwi. Dieta bez pszenicy (bezglutenowa) jest obecnie jedną z najpopularniejszych na świecie. Co jeść i jak skomponować bezglutenowy jadłospis? Podpowiadamy.

Ludzkość ceni pszenicę ze względu za jej walory odżywcze: ma ona w sobie białka (w tym gluten), węglowodany, błonnik oraz skrobię. Współczesna pszenica w niczym nie przypomina jednak swojej wschodniej poprzedniczki, została bowiem zmodyfikowana po to, by rolnicy mogli uprawiać ją w trudnych warunkach klimatu umiarkowanego. Mocno przetworzone ziarna zamiast dostarczać organizmowi ludzkiemu niezbędnych składników odżywczych, prowadzą do licznych zaburzeń metabolicznych, skutkujących powstawaniem złogów w jelitach, stanów zapalnych, bólu lub nadmiernego apetytu. Co więc zrobić, by uniknąć negatywnych skutków spożywania pszenicy?

Dieta bez glutenu, co wyeliminować?

W diecie bezglutenowej chodzi o to, by wyeliminować z jadłospisu produkty wytwarzane z pszenicy oraz innych gatunków zbóż: jęczmienia, żyta, pszenżyta. O jakie produkty chodzi? Są to między innymi: białe pieczywo, biały makaron, płatki śniadaniowe pszenne lub jęczmienne, kaszki, wyroby panierowane, ciasta, ciastka, kawy zbożowe, piwo, sosy zagęszczane mąką, ketchup, a także przyprawy, chipsy.

W jadłospisie bezglutenowym należy unikać gotowych potraw typu fast food (pizza, hamburgery, frytki, hot-dogi), wyrobów garmażeryjnych, przetworzonych mięs, wędlin, placków ziemniaczanych, naleśników, pierogów, gofrów, lodów, wszelkie wypieki zawierające proszek do pieczenia i bułkę tartą. Warto też zwracać szczególną uwagę na produkty mleczne, jak jogurty czy sery, które coraz częściej zawierają w sobie gluten.

Dieta bez pszenicy – podstawy żywienia

W diecie bezglutenowej ważną rolę odgrywają warzywa i owoce – to one stanowią podstawę żywieniową. Każdego dnia należy wprowadzić do jadłospisu 5 porcji warzyw oraz owoców, najlepiej sezonowych, surowych, ewentualnie gotowanych lub zblendowanych w formie smoothie.

Kolejną istotną kwestią, jaką należy zgłębić przed rozpoczęciem diety bezglutenowej, jest zapoznanie się z listą zamienników wyrobów pszenicznych. Gotowy wykaz takich produktów oraz przepisy kulinarne diety bez pszenicy znaleźć można między innymi na stronach internetowych oraz poradnikach, poświęconych osobom o obniżonej tolerancji glutenu, chorych na celiakię i niestrawność.

Jadłospis w diecie bezglutenowej

Co zatem jeść w diecie bez pszenicy? Produkty pszeniczne należy całkowicie wyeliminować i zastąpić je: ryżem, soczewicą, fasolą, ziemniakami, batatami, topinamburem, soją oraz gryką. Zamiast panierek z bułki tartej wystarczy stosować kaszkę jaglaną lub zmielone płatki kukurydziane, a w miejsce gotowych zup lub przetworzonej żywności najlepiej stosować samodzielnie przygotowane posiłki, bez dodatku przypraw, zawierających gluten.

Dieta bez pszenicy wcale nie musi być uboga i nudna, a poza owocami i warzywami warto sięgać po jaja, chude, gotowane na parze mięso ryb i drobiu: indyka, kurczaka lub kaczki. Produkty dozwolone w diecie bez pszenicy to także wieprzowina, dziczyzna lub jagnięcina, o ile pochodzi od sprawdzonego dostawcy i spożywana jest w niewielkich ilościach, maksymalnie 2-3 razy w tygodniu.

Nawodnienie to podstawa

W diecie bezglutenowej należy uważać na to, by nie pić kaw zbożowych ani przetworzonych napojów gazowanych lub niegazowanych, które zawierają gluten. Można natomiast pić świeżo mieloną kawę naturalną (czarną), niearomatyzowane herbaty: czarną, zieloną, czerwoną oraz napary ziołowe: z mięty pieprzowej, kopru włoskiego, rumianku.

Podczas stosowania diety trzeba stale nawadniać organizm, wypijając od 2 do 3 litrów płynów, co ułatwi pozbycie się z jelit nagromadzonych toksyn i złogów. Szczególnie ważne jest nawodnienie układu pokarmowego w pierwszych dniach stosowania diety bez pszenicy – organizm potrzebuje wówczas dużych ilości płynu do wyzbycia się trujących substancji.

Rezultaty diety bezglutenowej

Wiele osób, które chcą wypróbować jadłospis bezglutenowy, by pozbyć się nadprogramowych kilogramów zastanawia się, jakie efekty daje dieta bez pszenicy. Jelita, uwolnione od nadmiaru glutenu, zaczynają pracować bardziej wydajnie – metabolizm przyspiesza, wskutek czego dochodzi do utraty wagi.

Eliminacja złogów jelitowych sprawia, że organizm jest pobudzony i ożywiony, znikają dolegliwości trawienne, poprawia się pamięć i koncentracja, wzrasta motywacja do pracy, nauki oraz podejmowania innych, życiowych aktywności. Po odstawieniu produktów pszenicznych wiele osób obserwuje również poprawę kondycji skóry, która staje się jędrna i pozbawiona krost, wyprysków i nieestetycznych przebarwień.

Dieta w chorobach autoimmunologicznych

Coraz więcej badań wskazuje na powiazanie nietolerancji czy nadwrażliwości na gluten z chorobami autoimmunizacyjnymi.

Przy takich chorobach jak Hashimoto, reumatoidalne zapalenie stawów, zapalanie wątroby na tle autoimmunologicznym (AIH,PSC), wrzodziejące zapalenie jelita, choroba Crohn’a i wiele innych, eliminacja samej pszenicy w diecie nie wystarczy. Musimy wtedy wprowadzić tzw. protokół autoimmunologiczny AIP, który polega na eliminacji jajek, zbóż, nabiału (laktozy i kazeiny), cukru i słodzików, roślin strączkowych, orzechów jak i warzyw psiankowatych.